Орусияда мигранттар арасында маңзат ташууга айыпталып камалгандар көбөйүүдө. Алардын басымдуу бөлүгү жаштар. Бул тууралуу бир нече булактар маалымат берүүдө.

«Канчалаган ата-энелер сыздап калууда»

Акберметтин (ысымы белгилүү себептерден улам өзгөртүлдү) Москвага барганына бир аптадай гана убакыт болду. Марттын ортосунда баласы Орусияда маңзат ташууга шектелип кармалган. Ал азырынча баласы менен жолуга электигин, кармалган себебин деле толук билбей турганын айтты. Алдын ала маалыматка караганда, 26 жаштагы баласы Москвадан Пермь шаарына баңгизат ташып бараткан учурда кармалган.

«Балам такси кылып жүргөн, Кыргызстанга барып келгенден кийин башка машина алып, аны оңдоп анан такси кылам деп жүрүп такыр лицензия ала албай жүрдү. Кийин жеткирип берүү кызматында иштеп жаткан экен. Баламдын акыбалын билели деп бир күндүк адвокат жалдап, абакка киригизип көрдүк. Балам жакшы эле экен. Балдардын улуусу эле, жакында үйлөнөм, Орозого чейин Кыргызстанга барам деп жаткан. Жолдошум өтүп кеткен, анын достору, балдарымдын достору, тууган-уруктар колунан келишинче акча чогултуп беришти. Баламдын аркасынан Москвага келип калдым. Эми убактылуу Москвада болуп турат окшойм. Иштеп акча табышым керек. Майып кызымды туугандарга таштап, алардан карап тургула деп суранып келдим. Кандай болорун азыр билбей турам», — деди маңзат ташууга шектелип кармалган кыргызстандык жигиттин апасы.


Орусияда жашап, иштеп жаткан кыргызстандык коомдук активисттер соңку учурда мигранттар, өзгөчө жаштар арасында маңзат ташууга азгырылып абакка түшкөндөр көбөйүп жатканын айтып коңгуроо кагууда. Москвадагы «Ноокат» коомунун төрагасы, ишкер Толкунбек Акматов жакында мекендештерге видеокайрылуу жолдоп, ушул маселеге көңүл бурууга, оңой оокатка азгырылбоого чакырды.

Толкунбек Акматов.
Толкунбек Акматов.

«Баңгизаттарды ташып Орусиянын полициясына түшүп жаткан учурлар көбөйүп жатат. Жакында эле бир жердешибиз, 26 жаштагы жигит жарым килограмм менен кармалды эле. Бүгүн 2002-жылы туулган кыз бала түштү деп уктук. Бул нерсеге өзүм дагы убагында кабылгам. «Кинокомпанияга айдоочу издейбиз» деген маалыматты көрүп, резюмемди жөнөттүм. Алар WhatsApp номерин, андан кийин Телеграмм каналын беришти. Алар ачык эле баңгизаттарды ташыганга айдоочу керек, экенин айтышты. «Бир жерге алып барып таштап коёсуңар, өздөрү алып кетет. Кандай иштешти биз үйрөтөбүз, коопсуз иш. Ушуну эле кылсаңар жумасына 70-80 миңден, айына 4 миң доллардан табасыңар» деп жазыптыр. Кечиресиңер деп чыгып кеттим эле. Ушуга окшогон нерселер көп катталып жатат. Азыр көптөр оңой эле байып кеткиси келет. «Бекер быштак капканда» деп айткандай эле, оңой нерсенин артында сөзсүз бир нерсе болот. Аны жаштар түшүнбөй жатат. Аркасында канчалаган ата-энелер сыздап калууда. Жаштар, алды-артыңарды карагыла, оңой акча жок», — деди Акматов.

«Ачык эле жарнама кылган учурлар кездешет»

Орусиядагы KG-RUS кайрымдуулук коомунун жетекчиси Асел Лабаеванын жашы 20га чыга элек айылдашы жакында маңзат сатууга шектелип кармалыптыр. Анын айтымында, Кыргызстандан Москвага барганына болгону 15 күндөй болгондо ушул ишке кириптер болгон.

Асел Лабаева.
Асел Лабаева.

«Жумушка кеттим деп эле чыгып кетип үйүндөгүлөр бир жума издешет. Сураштыра келсе эле, Москвадагы №6 убактылуу тергөө абагында болуп чыгат. Болгондо дагы жалгыз эмес, тобу менен түшүп калыптыр. Азыр жаштар бул эмне жумуш экенин билип туруп эле кетип жатышат. Анткени, ишти баштаардын алдында ачык эле кайда, эмне кыла турганын, канча акча ала турганын айтып беришет. Алар күндүз эмес, кечинде иштешет. Мисалы, А точкадан Б точкага алып барып катасың же жерге көмөсүң, жашырасың деп айтышат. Булар бир-эки жолу алып барып кийин иштебей коём деп ойлошот. Бирок, биринчи жолкусунда эле кармалып жатышпайбы».


Орусиядагы мекендештердин WhatsApp, өзгөчө Телеграмм каналдарында баңгизат ташууга байланыштуу жумуштарды ачык эле жарнама кылган учурлар кездешет. Айрымдары муну тыйып, сындаганы менен ага азгырылгандар же кылтагына илингендер болбойт дегенге кепилдик жок. Көптөрү муну «жеткирип берүү» кызматы деп жарнамалайт.

Москвада бир топ жылдан бери адвокат болуп жүргөн Мирбек Токтошевдин белгилешинче, маңзат ташууга айыпталып кармалгандар өзгөчө коронавирус пандемиясынан кийин көбөйдү. Жактоочу бул ишке аралашкандардын көбү адамдар менен бетме-бет көрүшпөй, баңгизатты айткан дарекке алып барып жашырып келгени үчүн электрондук капчык же картасына акча түшүп турса, тартип коргоо органдары билбей калат деген жеңил ойдо болушарын белгилеп жатат.

Мирбек Токтошев.
Мирбек Токтошев.

«Баңгизат боюнча абал аябай курч. Интернет булактарында, өзгөчө Телеграмм каналдарында жеңил жумушка азгырылып түшүп калган мекендештер пандемиядан баштап аябай көбөйдү. Ага чейин бирин-серин бар болчу, бирок акыркы үч жылдагыдай көлөмдө эмес эле. Орусияда жоопкерчиликтен качып кетиш өтө эле кыйын. Менде ушул тапта баңгизатты ири көлөмдө сатуу боюнча төрт ишим бар. Эки граммдан көп маңзат менен кармалгандар он жылдан өйдө эркинен ажыратылган оор кылмыштарга кирет. Мефедрон, героин — бир чети арзан, экинчиден оор баңгизаттар. Азыркы мезгилде көбүнчө ушул заттар менен түшкөндөр».

Мирбек Токтошевдин айтымында, Орусияда маңзат ташуу, сактоого айыпталып кармалгандардан үчөө учурда жаза мөөнөтүн Кыргызстанда өтөө үчүн которулууга аракет жасаоодо. Адвокат бул деле оңой-олтоң жумуш эмес экенин айтты.

Юрист Гулиза Акматсияева акыркы мезгилде кыргызстандык мигранттар арасында ар кандай кылмыштарга кириптер болуп калгандарды көп кезиктирип жатканын айтууда.

Гулиза Акматсияева
Гулиза Акматсияева

«Мен түзмө түз жактоочулук кылбасам дагы, юридикалык консультацияларды берип турам. Көптөрү эле Москвага жыргаганынан келбейт эмеспи. Келгенден кийин жашаган жерине, каттоосуна акча төлөш керек болот. Акчанын айынан бир күн, эки күн иштей коём деп кирип кетип жатышат. Баңгизат менен кармалса, жазасы өтө оор, баары бир камалат. Жеке менин практикамда былтыр 19 жаштагы кыз кайрылган. Ал дээрлик эки ай иштеген. Дагы бир Краснодар шаарында окуган студент бала иштей коём деп биринчи эле күнү кармалып калган. Ал бюджеттик негизде окууга өткөн экен. Камалып кетти. Баңгизатты чегип, өздөрү колдонуп кармалгандар дагы бар,»- деди юрист.

ИИМдин аракети

Кыргызстандын Ички иштер министрлигинин Орусиядагы өкүлү Нурлан Жанбаевдин айтымында, 2021-жылы бул өлкөдө маңзат ташуу, сатуу, сактоого байланыштуу 327 учур катталган. Маселен, 2020-жылы ушул эле берене менен 191 адам кармалган. Алардын басымдуу бөлүгү жаштар. Арасында мектепти жаңы бүтүп баргандар дагы бар.

Ошол себептүү ИИМ Орусия аймагында мекендештер көп топтолгон жерлерде, элчиликте түшүндүрүү иштерин жүргүзүп жатышканын айтууда.

«Азыр жаштардын баары эле социалдык тармактарда отурат. Инстаграм, Тик-Ток, Фейсбук аркылуу алдын алуу аракетин көрүп, кайрылууларды жасаганбыз. Блогерлерди тартып Орусиянын аймагында роликтерди таратканбыз»,-деди Жанбаев.

Ушул тапта ар кандай берене менен Орусиянын абактарында 985 кыргызстандык кылмыш жоокерчилигине тартылып, жазасын мөөнөтүн өтөп жатат. Алардын 30% маңзат ташууга байланыштуу.

Орусияда азыркы тапта расмий эсеп боюнча 600 миңден ашуун кыргызстандык эмгек мигранттары бар. Бейрасмий эсепте 1 миллиондон ашуун экени айтылып келет.

Маалымат : www.azattyk.kg маалымат тармагынан алынды

от Admin

19 комментариев к «Оңой оокатка азгырык: маңзат соодасына айыпталган мигранттар»
  1. I don’t need to tell you how important it is to optimize every step in your SEO pipeline. But unfortunately, it’s nearly impossible to cut out time or money when it comes to getting good content. At least that’s what I thought until I came across Article Forge… Built by a team of AI researchers from MIT, Carnegie Mellon, Harvard, Article Forge is an artificial intelligence (AI) powered content writer that uses deep learning models to write entire articles about any topic in less than 60 seconds. Their team trained AI models on millions of articles to teach Article Forge how to draw connections between topics so that each article it writes is relevant, interesting and useful. All their hard work means you just enter a few keywords and Article Forge will write a complete article from scratch making sure every thought flows naturally into the next, resulting in readable, high quality, and unique content. Put simply, this is a secret weapon for anyone who needs content. I get how impossible that sounds so you need to see how Article Forge writes a complete article in less than 60 seconds! order here.

  2. Everything is very open with a really clear description of the challenges. It was truly informative. Your website is very useful. Many thanks for sharing!|

  3. I was extremely pleased to discover this page. I want to to thank you for ones time due to this wonderful read!! I definitely appreciated every part of it and I have you bookmarked to look at new information on your web site.

  4. I read this paragraph completely regarding the comparison of latest and earlier technologies, it’s awesome article.

  5. I have read so many posts concerning the blogger lovers except this paragraph is really
    a nice piece of writing, keep it up.

  6. Very nice post. I just stumbled upon your blog and wanted to say that I have truly
    enjoyed surfing around your blog posts. After all I will be
    subscribing to your feed and I hope you write again very
    soon!

  7. For most up-to-date news you have to pay
    a quick visit the web and on the web I found this web site as a finest site
    for hottest updates.

  8. Hi there are using WordPress for your site platform?
    I’m new to the blog world but I’m trying to get started and create my own. Do you need any html coding expertise
    to make your own blog? Any help would be greatly appreciated!

  9. Every weekend i used to pay a quick visit this
    web page, for the reason that i want enjoyment, for
    the reason that this this web site conations actually fastidious funny information too.

  10. Hi there, its pleasant paragraph regarding media print, we all be aware of
    media is a wonderful source of data.

  11. I will right away grasp your rss as I can’t to find your
    e-mail subscription link or e-newsletter service.
    Do you’ve any? Please permit me recognize in order that I may subscribe.
    Thanks.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован.